• Slajd3.png
  • slajd1.png
  • Slajd4.png
  • Slajd2.png

Jak przygotować tekst do składu? Część 2.

 

Czas na ciąg dalszy pracy nad tekstem. Opisywałam już jak należy ujednolicić przypisy (analogiczne części składowe w tej samej kolejności, skróty polskie lub łacińskie, wyróżnienia tytułu), skróty oraz dywizy i pauzy. Kolejnym bardziej rozbudowanym aspektem ujednolicania tekstu są cudzysłowy.

 

I. Ujednolicenie tekstu - c.d.

4. Cytaty i cudzysłowy

Zacznijmy od tego, że cytaty w tekście wyróżnia się na dwa sposoby:

cytaty krótkie pozostają w tekście, osobnym akapitem wyodrębnia się dłuższe cytaty: więcej niż jednozdaniowe i/lub zajmujące więcej niż 2,5-3 linijki (to może się zmieniać w zależności od kroju i rozmiaru pisma czy formatu publikacji - ostateczną decyzję podejmuje edytor podczas składu).

4.1. Dłuższe cytaty powinny zaczynać się w nowej linijce, bez wcięcia pierwszego wersu - zazwyczaj cały cytat ma przesunięte wcięcie. Od tekstu zasadniczego oddziela go także powiększone światło, ale to zostaje już zazwyczaj w gestii edytora.

Na przykład długi cytat (powinien być dłuższy od tego przykładu) może wyglądać tak.

4.2. Krótkie cytaty, wplecione w tekst wydziela się kursywą, jak teraz, LUB cudzysłowem - nigdy nie stosuje się obu rozwiązań naraz.

Kursywę stosuje się także do wyrazów obcych i zazwyczaj tytułów, na przykład pisząc o femme fatale, wyniku ex aequo czy książce Podróże z Herodotem R. Kapuścińskiego. Kiedy natomiast cytat zawiera wyróżnione słowa, stosuje się krój prosty na przykład: pisząc o femme fatale, wyniku ex aequo czy książce Podróże z Herodotem R. Kapuścińskiego.

Cudzysłowów jest kilka rodzajów:

-        cudzysłów "prosty/maszynowy" - niepoprawny (" oznacza sekundę lub cal),

-        cudzysłów “amerykański” - tylko w tekstach po angielsku,

-        cudzysłów ‘apostrofowy/definicyjny’ - tylko do definicji znaczeniowych wyrazów,

-        cudzysłów „typograficzny/drukarski” - najczęściej stosowany,

-        cudzysłowy ostrokątne: «francuski» i »niemiecki« - stosowane w szczególnych przypadkach.

Do cytatów w tekście stosujemy podstawowy cudzysłów drukarski. Kiedy cytat także zawiera treść cytowaną, stosujemy cudzysłów ostrokątny. Gdy potrzebujemy cudzysłowu trzeciego stopnia, sięgamy po apostrofowy, jednak to zdarza się bardzo rzadko. W takie sytuacji, cytując przykład Wolańskiego, napiszę „Treść SMS-a brzmiała: «Kup mi dzisiejszą ‘Rzeczpospolitą’»”[1]. 

Możliwe są także sytuacje mieszania cudzysłowów i kursywy - robi się tak, kiedy przyjmuje się sposób oznaczenia cytatu tekstu cytowanego, czyli cytowanie poprzednich przykładów wyglądałoby następująco: „pisząc o femme fatale, wyniku ex aequo czy książce Podróże z Herodotem R. Kapuścińskiego” lub Treść SMS-a brzmiała: „Kup mi dzisiejszą «Rzeczpospolitą»”. Oczywiście używam tu w jednym zdaniu sprzecznych technik, co jest niezgodne ze sztuką, służy mi jednak zobrazowaniu przykładów bez nadmiernego zwiększania objętości artykułu.

 

I.a. Ujednolicanie tekstu publikacji wielu autorów

Wszystkie wymienione dotąd elementy ujednolicania tekstu są ważne, ale tym bardziej nabierają znaczenia, kiedy publikacja to zbiór artykułów. Wymogi edytorskie wymogami edytorskimi, ale zawsze komuś się coś pomyli, ktoś czegoś nie dopatrzy lub przeoczy. W przypadku pracy zbiorowej warto też poukładać elementy strony tytułowej i dodatki do tekstu zasadniczego: autora wraz z afiliacją, tytuł, bibliografię, notę biograficzną, abstrakt. Jak? Kolejność i konfiguracje występują przeróżne - zależy to także od ustaleń z edytorem i indywidualnych preferencji. Do składu natomiast najważniejsze są dwie cechy: prostota i przejrzystość. Pozwólmy specjaliście zaproponować gdzie ile miejsca trzeba zostawić, co wytłuścić, a co zapisać wersalikami lub kapitalikami.

O „czyszczeniu” tekstu opowiem w następnym odcinku.

 

[1] A. Wolański, Edycja tekstów, Warszawa 2008, s. 190.

 

Izabela Pisarek

Używamy technologi ciasteczek aby ulepszyć działanie naszej strony i Twoje wrażenie o niej, kiedy z niej kożystasz. Ciasteczka umożliające podstawowe działanie stony, zostały już wysłane. Aby dowiedzieć się więcej o technologi ciasteczek, zobacz naszę Politykę Prywatności.

Akceptuje ciasteczka z tej strony.